Hesaplama Formülü
Fazla Mesai Ücreti = Saatlik Brüt Ücret × 1,5 × Fazla Mesai Saati
4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışma fazla mesaidir ve saat ücretinin %50 zamlı (1,5 katı) ödenmesi zorunludur. Yılda maksimum 270 saat fazla mesai yaptırılabilir.
Örnek: Aylık brüt 30.000 ₺ çalışanın saatlik ücreti: 30.000 / 225 ≈ 133 ₺. Aylık 20 saat fazla mesai için: 133 × 1,5 × 20 = 3.990 ₺.
Yıllık 270 saat limiti aşılamaz: İşveren yasal sınırı aşan mesai yaptıramaz ve işçi reddetme hakkına sahiptir. Bu sınırın üzerinde çalışırsanız iş kazası durumunda haklarınız kısıtlanabilir — fazla mesai belgesi tutmak önemlidir.
Mesai ücreti bordronuza yansımıyorsa yazılı talep edin: Sözlü anlaşmalar ispat güçlüğü yaratır. WhatsApp mesajı bile delil sayılabilir; ancak işverenle yazışmalarınızı kaydetmek hak kaybını önler.
Sık Sorulan Sorular
Fazla mesai için onay gerekli mi?+
Evet. İş Kanunu'na göre fazla mesai çalıştırılabilmesi için işçinin yazılı onayı gerekir. Onaysız fazla mesai yaptırılamaz.
Fazla mesai ücreti yerine izin kullanılabilir mi?+
Evet. İşçinin talebi ve işverenin onayıyla fazla mesai ücreti yerine, her saat başına 1,5 saat serbest zaman kullandırılabilir.
Gece fazla mesaisinde ücret farkı var mı?+
Gece çalışması (22:00-06:00) zaten %25 zamlıdır. Bu saatlerde fazla mesai yapılırsa her iki zam ayrı ayrı uygulanır.
Yıllık 270 saat limiti aşılırsa ne olur?+
Fazla mesai limiti aşılamaz; aşılması durumunda işverene idari para cezası uygulanır ve işçi reddetme hakkına sahiptir.