Yıllık İzin Hakları 2026: Hesaplama, Süreler ve Kullanım Kuralları
Yıllık ücretli izin, 4857 sayılı İş Kanunu'nda güvence altına alınmış temel bir işçi hakkıdır. Kıdeme göre değişen izin süreleri, kullandırılmayan izinlerin paraya çevrilmesi ve izin ihlallerinde işçinin hakları bu rehberde ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Yıllık İzin Süreleri: Kıdeme Göre Kaç Gün?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesine göre yıllık ücretli izin süreleri şöyledir: 1-5 yıl kıdem (5 dahil): 14 gün; 5-15 yıl arası: 20 gün; 15 yıl ve üzeri: 26 gün. Bu süreler asgari olup işveren daha fazlasını verebilir, daha azını veremez.
18 yaş altı ve 50 yaş üstü çalışanlar için asgari izin süresi 20 gündür — kıdemden bağımsız olarak. Bu özel düzenleme genç ve yaşlı işçileri koruma amacı taşır.
Kıdem hesabı işe başlama tarihinden itibaren yapılır. Deneme süresi, yıllık izin kıdeminin hesabına dahil edilir. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler de toplanır.
Yıllık İzin Hakkı Ne Zaman Doğar?
İşçi, işe başladığı tarihten itibaren 1 yıl çalışmayı tamamladığında yıllık izin hakkı kazanır. Birinci yılın bitiminde 14 gün izin hakkı doğmuş olur; kullanmak istediğinde işverene bildirir.
Çalışılan süre hesabında haftalık tatil, ulusal bayram, genel tatil günleri ve hastalık raporlu günler (belirli sınırlar içinde) çalışılmış sayılır. Ücretsiz izin ise bu hesaba katılmaz.
İzin, işçi tarafından en az 10 gün önceden bildirimle talep edilir. İşveren, işin gerekleri doğrultusunda izin tarihini belirleyebilir; ancak hakkı tamamen reddedemez.
Kullandırılmayan İzinlerin Paraya Çevrilmesi
İş sözleşmesi sona erdiğinde (ister işçi istifa etsin ister işveren feshettirsin) kullandırılmamış yıllık izin günleri, son brüt günlük ücret üzerinden ödenmek zorundadır. Bu ödeme 'izin alacağı' adıyla anılır.
Formül: Kullandırılmayan İzin Ücreti = Kalan İzin Günü × (Aylık Brüt Ücret ÷ 30). Örnek: 10 gün kullanılmamış izni olan ve 60.000 TL brüt maaş alan çalışanın izin alacağı = 10 × (60.000 ÷ 30) = 20.000 TL.
Önemli: İzin alacağı zamanaşımına tabidir. İş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde talep edilmezse hak düşer. İşten çıkarıldıktan sonra bu alacağı almak için iş mahkemesine başvurulabilir.
İzin İhlalleri ve İşçinin Hakları
İşveren, işçiye yıllık iznini kullandırmak zorundadır. Kullandırmazsa hem idari para cezasına muhatap olur hem de izin alacağı birikmeye devam eder. İşçi, iznini kullanmadığı sürece bu hakkını kaybetmez.
İzni bölme kuralı: Yıllık izin bir bütün olarak kullandırılabilir ya da taraflarca anlaşılarak bölünebilir. Ancak bölündüğünde bir bölüm 10 günden az olamaz. Günlük tek tek izin vermek yasal değildir.
Hastalık izni ile yıllık iznin çakışması: İşçi yıllık izindeyken hastalanırsa, hastalık süresi yıllık izinden düşülemez. Hasta geçirilen günler için ayrı rapor alınması ve iznin uzatılması talep edilebilir.
Yıllık İzni Planlama: Çalışan ve İşveren Açısından
İşveren, her yıl için bir 'izin defteri' tutmak zorundadır. Bu defter, çalışanın kaç gün izin kullandığını, tarihlerini ve imzasını içerir. Denetimde ibraz edilemezse idari yaptırım uygulanır.
Çalışan açısından izin planlaması: Birikmiş izin günleri, iş sözleşmesi sonlanmadan önce mümkün olduğunca kullanılmalıdır. Toplu ödeme yerine kullanmak her zaman daha avantajlıdır, zira vergisel yük kullanım sırasında daha düşük olabilir.
Ücretsiz izin tuzağı: İşveren zaman zaman yıllık izin yerine ücretsiz izin önererek kıdem ve izin haklarını askıya almaya çalışabilir. Çalışan bunu yasal hakkı olan yıllık izninden ayrı tutmalı ve yazılı onay vermeden imzalamamalıdır.
2026 Yıllık İzin Süreleri (İş Kanunu Madde 53)
| Kıdem Süresi | Asgari İzin (gün/yıl) | Özel Gruplar |
|---|---|---|
| 1-5 yıl (5 dahil) | 14 gün | — |
| 5-15 yıl arası | 20 gün | — |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün | — |
| 18 yaş altı veya 50 yaş üstü | 20 gün (minimum) | Kıdemden bağımsız |
Ücretsiz Hesaplayıcı
Yıllık İzin Ücreti
İş Kanunu'na göre kıdeminize ait izin hakkı ve izin ücreti hesabı.