Satış fiyatı ve maliyetten kar marjı, ya da hedef marjdan ideal satış fiyatını bulun.
Kar marjı satış fiyatına, markup ise maliyete göre hesaplanır. Aynı kar için markup her zaman marjdan yüksek çıkar.
Brüt kâr marjı = (Satış geliri - Satılan malın maliyeti) / Satış geliri × 100. Örnek: 1.000 TL satış, 600 TL COGS → brüt marj = %40. İşletme marjı = (Brüt kâr - Faaliyet giderleri) / Satış × 100. Net marj = (Vergi sonrası net kâr) / Satış × 100.
Hangi marj ne zaman kullanılır? Brüt marj üretim verimliliğini, işletme marjı yönetim etkinliğini, net marj gerçek kârlılığı gösterir. Yatırımcılar genellikle net marja bakarken operasyonel değerlendirmede brüt marj kritiktir.
hesaplatr.net kâr marjı hesaplayıcısı: Satış fiyatı, maliyet ve giderleri girerek brüt, işletme ve net marjınızı anlık hesaplayın. Hedef marj belirleyip optimum satış fiyatı bulun.
E-ticaret: Türkiye'de tipik brüt marj %20-40. Lojistik, iade ve platform komisyonları net marjı %3-10'a indirir. Daha yüksek net marj için stok devir hızı ve müşteri edinme maliyeti optimize edilmelidir.
Restoran ve yemek: Brüt marj %65-75 gibi görünse de işçilik, kira ve fire maliyetleri net marjı %3-9'a düşürür. Gıda sektörünün marjları düşüktür; ciro hacmi kritiktir.
Yazılım ve SaaS: Brüt marj %70-90 olabilir. Müşteri edinme maliyeti (CAC) yüksekse net marj negatif bile olabilir. Tekrarlayan gelir büyüdükçe net marj hızla iyileşir.
Maliyet artı fiyatlandırma: Maliyet + hedef kâr marjı = satış fiyatı. En basit yöntem; ancak talep ve rekabeti göz ardı eder.
Değer bazlı fiyatlandırma: Müşterinin ürüne atfettiği değer üzerinden fiyatlandırmak, maliyet+marj yöntemine kıyasla çok daha yüksek marj sağlayabilir. SaaS ve premium ürünlerde yaygındır.
Fiyat esnekliği testi: Küçük fiyat artışlarının satış hacmine etkisini A/B testi ile ölçmek en doğru yoldur. %10 fiyat artışı satışı %5 düşürüyorsa net kâr artmaktadır.
Sabit ve değişken giderler: Sabit giderler (kira, maaşlar) ciro artsın azalsın aynı kalır; değişken giderler (hammadde, kargo) ciroyla birlikte değişir. Ciro düştüğünde sabit giderler marjı çok daha hızlı eritir.
Ölçek ekonomisi: Büyüdükçe birim başına sabit gider düşer; bu brüt marjı değiştirmese de işletme marjını iyileştirir. Tedarikçi ile hacim bazlı indirim müzakeresi de birim maliyeti düşürür.
Personel verimliliği: İşçilik maliyeti pek çok işletmenin en büyük gider kalemidir. Otomasyon, süreç iyileştirme ve doğru işe alım işgücü verimliliğini artırarak marjı korur.
Aylık marj raporu: Gelir-gider takibi yapılmadan marj düşüşü fark edilmez. Aylık brüt ve net kâr marjı hesaplanarak önceki ay ve hedef ile karşılaştırılmalıdır.
Ürün bazlı marj analizi: Tüm ürün kârı bir arada değil, ürün/hizmet bazında ayrı hesaplanması gerekir. Düşük marjlı ürünler çok satılıyorsa kâr kitlesini düşürür.
Başabaş noktası: Sabit giderleri karşılamak için gereken minimum ciro. Başabaş = Sabit gider / Brüt marj %. Bu rakamın altında kalmak zarardır.